Marc Oort

beeld1_marc-oort

Tropomi vormt sleutel tot nieuwe inzichten in luchtvervuiling

Voor zijn onderzoek naar het gedrag van materie bij extreem lage temperaturen ontving de Hollandse Meester Heike Kamerlingh Onnes in 1913 de Nobelprijs in de natuurkunde. Ook slaagde hij er als eerste in om helium vloeibaar te maken. De nieuwe ‘Hollandse Meester’ Marc Oort kan zich goed vinden in het motto van Kamerlingh Onnes ‘Door meten tot weten’. Als systems engineer bij Airbus Defence and Space Netherlands was hij intensief betrokken bij de ontwikkeling van Tropomi.

Samen met het team in Leiden was Oort verantwoordelijk voor het hoofdontwerp en de bouw van Tropomi. Mede onder zijn regie kreeg het revolutionaire meetinstrument vorm en onderging het een uitgebreide serie testen om er zeker van te zijn dat de telescoop bestand is tegen de condities tijdens de lancering en in de ruimte. Om het instrument te ijken, werd het tot slot onderworpen aan een stevige kalibratiecampagne. “We weten daarmee zeker dat Tropomi onder de uitdagende omstandigheden in de ruimte optimaal functioneert.”

Strakke planning

Het ontwerp en de ontwikkeling van de verschillende onderdelen zette Airbus uit naar specialisten van diverse organisaties. Dat de betrokken partijen alle functies wisten te verwerken in een technologisch hoogstaand instrument met de afmetingen van een verhuisdoos, is een prestatie van formaat. Oort wijst erop dat ze dit bovendien wisten te realiseren binnen een strakke planning. “Bij een project als dit komt veel regelwerk kijken”, zegt Oort. “In het kernteam waren tientallen mensen bij betrokken vanuit vier verschillende organisaties en hun activiteiten moesten nauw op elkaar afgestemd blijven.”

Compact

Kamerlingh Onnes zou vast met belangstelling vernemen dat Tropomi niet alleen een kwalitatief hoogstaand, maar ook een relatief klein instrument is dankzij slimme innovaties. “Kamerlingh Onnes had zich een eeuw geleden niet kunnen voorstellen dat we nu zo’n verfijnd en compact instrument hebben weten te bouwen. Een technologische doorbraak die ons in staat stelt gassen in de atmosfeer tot op stadsniveau te meten. Ik zou Kamerlingh Onnes graag hebben laten zien wat we bereikt hebben.”

beeld2_marc-oortWetenschappelijke doorbraken

De Oude Meester zou niet alleen het ontwerp bestuderen, maar minstens zoveel interesse hebben in de meetgegevens die het instrument terugstuurt naar de aarde, stelt Oort. Niet voor niets was zijn lijfspreuk: “Door meten tot weten.” Net als Kamerlingh Onnes, is Oort in zijn element met berekeningen, technische tekeningen en schaalmodellen. “Metingen en berekeningen zag de oude meester als een sleutel tot nieuwe ontdekkingen. Tropomi zal eveneens voor wetenschappelijke doorbraken zorgen”, verwacht Oort.

Ondertussen droomt de ingenieur al van de volgende generatie instrumenten voor aardobservatie. Zijn ideaal? De mogelijkheid om real-time het hele aardoppervlak te scannen en informatie te verzamelen over de luchtkwaliteit wereldwijd. “Ik weet het, zoiets kun je je haast niet voorstellen. Maar had Kamerlingh Onnes honderd jaar geleden kunnen bedenken dat we nu de samenstelling van onze atmosfeer tot in detail in kaart brengen vanuit de ruimte?”

 

Bekijk de bijdrage van Airbus Defence and Space Netherlands

  • Share this:
 

Tropomi tijdlijn