Hollandse meesters

Tropomi analyseert luchtkwaliteit in ongekend detail

Luchtvervuiling vormt wereldwijd een probleem. Hoe schoon of vervuild is de lucht die we inademen? Tropomi helpt die vraag te beantwoorden.

Aardobservatie-instrument Tropomi (TROPOspheric Monitoring Instrument) is het enige instrument aan boord van de Sentinel-5 precursor satelliet, die deel uitmaakt van het Europese aardobservatieprogramma Copernicus. De geavanceerde spectrometer monitort dagelijks broeikasgassen in de atmosfeer, waaronder stikstofdioxide, koolmonoxide, methaan en ozon.

beeld1_algemeen

Hoge resolutie

Vanuit een baan om de aarde, op 824 kilometer hoogte, brengt Tropomi elk etmaal de hele atmosfeer in kaart. Dankzij verschillende technische innovaties, zoals vrij gevormde optica en een verzonken tralie, levert het instrument uiterst gedetailleerde beelden met een resolutie van 7 bij 7 kilometer.

Tropomi vergelijkt licht dat via de dampkring weerkaatst wordt met direct zonlicht. Het licht kaatst via spiegels, wordt uiteengerafeld door tralies en uiteindelijk vastgelegd met een detector. Het verschil tussen de twee lichtbronnen maakt inzichtelijk hoe het gesteld is met de samenstelling van de atmosfeer.

Klimaatmodel

Dankzij de hoge resolutie kan Tropomi de luchtkwaliteit op stadsniveau vaststellen. De betrouwbare en nauwkeurige data stelt daarnaast wetenschappers in staat om in kaart te brengen hoe het klimaat verandert.

Nederlands ontwerp

De ondertekening van de overeenkomst voor Tropomi door Nederland en de Europese ruimtevaartorganisatie ESA in 2009, betekende groen licht voor vier Nederlandse organisaties om het wetenschappelijke instrument Tropomi te bouwen: Airbus Defence and Space Netherlands, het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI), de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) en de Stichting Ruimte Onderzoek Nederland SRON.

Oude en Nieuwe Hollandse Meesters

De vier partijen hebben ruime ervaring met de ontwikkeling van aardobservatie-instrumenten. Zo brachten de Nederlandse organisaties eerder Gome, Sciamachy en OMI tot stand. Dankzij intensieve samenwerking en technisch vernuft zet satellietinstrument Tropomi een nieuwe standaard in atmosfeeronderzoek. De ‘nieuwe Hollandse Meesters’ zetten daarmee niet alleen een traditie in de ontwikkeling van ruimte-instrumenten voort, maar zetten daarnaast een volgende stap in Hollands Meesterschap. De ‘nieuwe Hollandse Meesters’ Marc Oort (Airbus Defence and Space Netherlands), Pepijn Veefkind (KNMI), Nick van der Valk (TNO) en Ilse Aben (SRON) vertegenwoordigen een team van tientallen ingenieurs
en wetenschappers die Tropomi samen hebben ontwikkeld.

beeld2_algemeen

Marc Oort (Airbus Defence and Space Netherlands) is ervan overtuigd dat Tropomi een treffende illustratie is van Heike Kamerlingh Onnes’ lijfspreuk: ‘Door meten tot weten’.

Pepijn Veefkind (KNMI) ziet overeenkomsten met het werk van Pieter Van Musschenbroek, dat zich kenmerkte door vindingrijkheid en durf. Eigenschappen die nodig waren voor de ontwikkeling van Tropomi, een instrument dat klimaatonderzoekers van uiterst nauwkeurige metingen zal voorzien.

Nick van der Valk (TNO) bewondert Antonie van Leeuwenhoek om zijn vaardigheid in het slijpen van hoogwaardige lenzen. Zoals Van Leeuwenhoek’s observaties tot de ontdekking van eencellige organismen leidden, zullen Tropomi’s vrij gevormde optica het klimaatonderzoek naar een hoger plan tillen.

Ilse Aben (SRON) roemt Christiaan Huygens pionierswerk. Tropomi maakt gebruik van de golfeigenschappen van licht, een theorie die Huygens eeuwen geleden formuleerde. De meetgegevens van dit aardobservatie-instrument zullen nieuwe wetenschappelijke inzichten opleveren.

  • Share this:
 

Tropomi tijdlijn