Nieuw ruimtevaarttijdperk start met lancering Sentinel-1

4 april 2014

Sentinel-1A_liftoff_fullwidth

De lancering van de radarsatelliet Sentinel-1a markeert het begin van een nieuw tijdperk in de ruimtevaart. Sentinel-1a werd gelanceerd op 3 april vanuit de Europese ruimtehaven Kourou in Frans Guyana en is de eerste van een reeks in het omvangrijke Europese aardobservatieprogramma Copernicus.

Copernicus bestaat uit een groot aantal satellieten met de naam Sentinel. Sentinel-1 maakt met zijn radar elke twaalf dagen een totaalopname van de aarde. Sentinel-2, 3, 4 en 5 volgen de komende jaren, allemaal met specialistische apparatuur aan boord om onder meer de luchtkwaliteit, klimaatverandering, zeestromingen en bodemveranderingen vast te leggen.

Naast wetenschappelijk onderzoek, krijgt Copernicus veel meer toepassingen, zegt Guido Levrini, programmamanager bij ESA: ‘Het gaat net als met GPS-navigatie, dat aanvankelijk werd gebouwd voor het Amerikaanse leger, maar nu door iedereen wordt gebruikt in de auto om een bestemming te vinden.’

Bodemdaling
Een goed voorbeeld is het Nederlandse bedrijf Hansje Brinker, dat met behulp van ruimteradars bodembewegingen op aarde in kaart brengt. Zo ziet het bedrijf dat de dijk van de Hondsbossche Zeewering aan de zuidkant langzaam daalt, dat de Lauwersmeerdijk op bepaalde stukken instabiel is en dat de bodem in Groningen weliswaar verzakt, maar in Zuid-Limburg juist sterk omhoog komt.

Volgens directeur Ramon Hanssen kan je met satellietdata gevaarlijke situaties voorkomen: ‘Een verzakking zoals die optrad in winkelcentrum ’t Loon in Heerlen in 2011 kan je met de gegevens van Copernicus jaren van tevoren al zien aankomen.’

Verzakkingen van de Lauwersmeerdijk

Verzakkingen van de Lauwersmeerdijk, gezien met een radarsatelliet. De rode punten verzakken het snelst (beeld: Hansje Brinker)

Nederlandse voorsprong
Nederlandse bedrijven bereidden zich de afgelopen jaren voor op de komst van Copernicus met het Satellietdataportaal van het Netherlands Space Office. De Rijksoverheid stelt sinds maart 2012 satellietgegevens voor Nederland gratis beschikbaar, zodat bedrijven nu al toepassingen kunnen ontwikkelen en verbeteren. Zodra de gegevens van Copernicus beschikbaar komen – altijd gratis en met wereldwijde dekking – hebben deze bedrijven een mooie voorsprong in kennis en kunde.

Jasper van Loon van het NSO: ‘Meer dan vijftig bedrijven maken al structureel gebruik van het Satellietdataportaal. Ze ontwikkelen toepassingen voor bijvoorbeeld de scheepvaart, precisielandbouw, bodemveranderingen en de luchtkwaliteit. In de toekomst gaan we nog veel meer nieuwe toepassingen zien.’

Tropomi
Het Nederlandse bedrijf Dutch Space levert de zonnepanelen voor Sentinel-1 en -2. Daarnaast werkt een consortium van Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en de overheid aan Sentinel-5 precursor. Op deze satelliet gaat het Nederlandse meetinstrument Tropomi de luchtkwaliteit vanaf 2017 met ongekende precisie in kaart brengen.

Volgens astronaut André Kuipers brengt Copernicus een revolutie teweeg in de manier waarop we naar onze aarde kijken: ‘Satellieten zien met hun instrumenten veel meer dan wat astronauten vanuit de ruimte kunnen zien. Met Copernicus kunnen we het eco-systeem van onze kwetsbare planeet aarde goed in de gaten houden, zodat we het samen kunnen behouden voor de lange termijn’.

  • Share this:




Nieuwsoverzicht

 

Tropomi tijdlijn