Nederlandse onderzoekers maken WK-verwachting voor luchtkwaliteit

27 juni 2014

Brazilië

Het Nederlands elftal speelt tijdens het WK voetbal in Brazilië in verschillende steden onder heel verschillende omstandigheden. Warmte, koude en neerslag komen in elke voorbeschouwing aan de orde. Maar hoe zit het met de luchtkwaliteit? Nederlandse onderzoekers grepen het WK voetbal aan om de modellen bij te schaven zodat ze tijdens de Olympische Spelen in 2016 – ook in Brazilië – een dagelijkse verwachting van de luchtkwaliteit kunnen geven.

Wordt het morgen kortebroekenweer, of moet de paraplu mee? Met een paar plaatjes brengt de weerman of -vrouw ons elke dag op de hoogte van de temperatuur, neerslag, wind en bewolking. Op dezelfde manier kun je met gegevens over ozon, stikstofdioxide en aërosolen (kleine stofdeeltjes) in de atmosfeer een verwachting presenteren van de luchtkwaliteit. Handig voor mensen met gezondheidsproblemen, zoals bijvoorbeeld astma.

Regionale modellen
Lyana Curier, onderzoeker luchtkwaliteit bij TNO, werkt samen met onderzoekers van
het KNMI, RIVM en het Planbureau voor de Leefomgeving aan regionale modellen van de luchtkwaliteit: ‘Tot nu toe maakten we alleen verwachtingen voor Europa. Dat doen we met theoretische modellen, metingen op de grond en data van satellietinstrumenten. Het WK voetbal leek ons een mooie aanleiding om ons systeem uit te breiden en verder te ontwikkelen.’

De grootste stap in het verbeteren van de modellen vindt plaats precies tussen het WK en de Olympische Spelen. In 2015 wordt het door Nederland ontwikkelde satellietinstrument Tropomi in een baan om de aarde gebracht. Curier: ‘Tropomi voorziet ons van wereldwijde data met details tot op stadsniveau. Deze informatie is moeilijk op de grond te verzamelen en gaat de modellen dus aanzienlijk verbeteren.’

Natuurbranden
Satellietdata hebben behalve hun wereldwijde dekking ook het voordeel dat ze accuraat en actueel zijn. Veel van de huidige modellen voor luchtkwaliteit zijn gebaseerd op indirecte berekeningen. Hoeveel brandstof is er in een jaar verkocht? En welke productie hebben fabrieken gedraaid? Via deze cijfers wordt de emissie van vervuilende gassen berekend en zo valt iets te zeggen over de verandering van de luchtkwaliteit. ‘Natuurbranden zoals die in Portugal in 2009 en die in Moskou in 2010 kom je in deze statistieken niet tegen’, legt Curier uit. ‘Satellietinstrumenten kunnen onze modellen verrijken met juist deze real time informatie.’

De experimentele site rond het WK-in Brazilië is opgezet voor de wetenschappelijke gemeenschap en voor de leek dus best moeilijk te doorgronden. Wel krijgen de verwachtingen in verschillende steden al een kleurcode: groen is goed, geel redelijk, oranje een waarschuwing voor mensen met bijvoorbeeld problemen aan de luchtwegen en rood betekent dat iedereen een gezondheidsrisico loopt.

Voor de Olympische Spelen over twee jaar worden de modellen en de driedaagse verwachtingen nauwkeuriger en komt er een kaart van Brazilië die per regio in één oogopslag duidelijk maakt of de spelers van Oranje en de supporters frisse lucht kunnen ademen of hoestend en proestend over straat zullen gaan.

Spannende tijd
De lancering van het satellietinstrument Tropomi in 2016 luidt een spannende tijd in voor onderzoekers van de atmosfeer, zegt Curier: ‘We leven in een wereld waarin we het erg goed voor onszelf hebben gemaakt. We zijn welvarend en van alle gemakken voorzien. Maar met onze leefstijl brengen we wel schade toe aan onze omgeving. Daarom moeten we onderzoeken hoe we de welvaart en economische groei kunnen behouden, zonder dat we het milieu daarmee nog verder belasten. Ik probeer met mijn werk een kleine, maar belangrijke bijdrage te leveren aan die oplossing.’

Dankzij de kwaliteit van meetinstrumenten als Tropomi neemt het vertrouwen in de modellen voor luchtkwaliteit steeds verder toe, zien de onderzoekers achter de WK-verwachting. In de toekomst werken ze aan meer relevante modellen, bijvoorbeeld voor industriële gebieden in China en de opkomende economieën. ‘Uiteindelijk is het aan overheden om beleid te maken’, aldus Curier, ‘maar daarbij kunnen onze modellen wel een heel belangrijke rol spelen.’

  • Share this:




Nieuwsoverzicht

 

Tropomi tijdlijn